QORAQALPOQ VA O‘ZBEK ELIM, HAM DO‘STIM, HAM OG‘AM-INIM
Davlat rivojlanishida jamiyatning o‘ziga xos tizimini mukammal tarzda huququiy bilimlar bilan to‘lg‘azilmas ekan, vayronkor g‘oyalar qaysidir bir burchakda o‘z hukmini ado etishga chog‘lanishi hech gap emas. Bugun O‘zbekiston dunyoga yuz tutgan davrning ilk manzaralari yaproq yoymoqda ekan, yangi O‘zbekistondagi, rivojlanishlar, innovatsion texnologiyalarning kirib kelishi, zamonaviy fikrli insonlarga bo‘layotgan imtiyozlar, ta’limga munosabat, jamiyatga va fuqarolarga alohida e’tibor qaratilayotgan bir sharoitda yangi va yangi o‘zgarishlar davr talabi sifatida o‘rtaga chiqadi. Ayrim eski talablardan voz kechgan holda yangi talablarga yangicha dunyoqarash bilan yashashni ilgari surish zarurati borki, demak o‘z kuchini yo‘qatayozgan qonunlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish talabi tug‘iladi. Bu jarayon albatta xalq bilan bir tanu bir jon bo‘lib bamaslahat olib boriladi. Shunday ekan bugun O‘zbekiston Respublikasi o‘zining Konstitutsiya qonunlarini ham davr talabidan kelib chiqqan holda o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishni ma’qul ko‘rgan ekan bu jarayonni xalq maslahatiga qo‘yganligiga barcha fuqarolar bilan birga guvoh bo‘lib turibmiz.
“O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining ikkinchi bo‘limi. Inson va fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlari, V bob. Umumiy qoidalarning 18-moddasi O‘zbekiston Respublikasida barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega bo‘lib jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeidan qat’iy nazar, qonun oldida tengdirlar” – deb, mustahkamlab qo‘yilganidek, millatidan, dinidan, qat’iy nazar O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi hisoblanadi deyiladi. Shunday ekan ikki oydan buyon O‘zbekiston TV kanalida haftaning juma kunlari ertalab soat 10-00dan boshlab to kechki 16-00 gacha davom etayotgan, muloqotlar, xalq bilan birgalikda jonli efir orqali o‘tkazilayotgan muxokamalarda ham xalqning fikrlari to‘liq inobatga olinayotganligi barchaga ayon bo‘lib turibdi, o‘z fikrlarini bildirayotgan kishi u kim bo‘lishidan qat’iy nazar balog‘at yoshidagi yigit-qizmi, olima-yu – o‘qituvchi, quruvchi, dexqon, tadbirkormi yoki nafaqaxo‘rmi, millatidan dinidan qat’iy nazar, barcha-barchaning fikrlari o‘qib eshittirilayotganligi va muxokamaga qo‘yilayotganligini ko‘rib turibmiz.
Bugungi jarayonlar Konstitutsiyaga o‘zgartirish kiritilishi to‘g‘risidagi loyiha ekanligini ham ko‘rib bilib turibmizku, nega endi tushunmasdan har qanday fikrlarni qo‘llashni o‘zimizga to‘g‘ri deb bilishimiz yoki yon qo‘shnimizni dushman deb bilishimiz kerak! Bunday fikrlar faqatgina huquqiy madaniyatni bilmaslikdan, bilimsizlikdan kelib chiqadi. Internet tarmoqlarida qayd etiliishcha, joriy yilning 1 iyulь kuni soat taxminan 15:00 lardan boshlab Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahrida ayrim fuqarolar, Respublikada amalga oshirilayotgan konstitutsiyaviy islohotlarni noto‘g‘ri talqin qilishlari oqibatida, kutilmaganda ko‘cha yurishlarini tashkil qilib, Nukusning Markaziy dehqon bozorida to‘planib, namoyishlar uyushtirishgan. Bizning Qoraqalpoq va O‘zbek elimizda bunday tushunmovchiliklarning kelib chiqishining o‘zi g‘alati bir hol albatta, chunki biz o‘zbeklar qoraqalpoqlarni o‘z farzandimiz, o‘z tug‘ishganimiz, o‘z qarindosh urug‘imiz deb bilamiz, bunday uyg‘unlashib ketishimizning o‘zi ham bizni bir-birimizdan ayri tutilmaganligini ko‘rsatadi. Bugungi Nukus shaxridagi nojo‘ya harakatlar, bunday noo‘rin tushunmovchiliklarni keltirib chiqarishni ko‘zlanganlarga ikki xalq o‘zining bir-birlaridan ajralmas xalq ekanliklarni anglatib qo‘yishlari zarur deb bilamiz. Buning uchun o‘zbek va qoraqalpoq qo‘shnilar, og‘a-inilar har qanday sharoitda ham vayronkor g‘oyalarga ishonmasligimiz zarur deb bilamiz.
Tarjimashunoslik va xalqaro jurnalistika
kafedrasi dotsenti Saliyeva Muxabbat
Ijtimoiy tarmoqlar:
